Cognitive Bias ที่ทำให้มือใหม่เทรดพลาด 80% ของเวลา

Cognitive Bias คืออะไร? ทำไมถึงทำให้มือใหม่เทรดพลาดซ้ำ ๆ ถึง 80% ของเวลา

เคยสงสัยไหมว่า…ทำไมตอนมองกราฟย้อนหลังเราดูออกทุกอย่าง แต่ตอนเทรดจริงกลับพลาดง่ายเหลือเกิน? หรือทำไมบางครั้งตัดสินใจผิดซ้ำ ๆ ทั้งที่ตั้งใจว่าจะไม่ทำแล้ว?

คำตอบสั้น ๆ คือ: เพราะสมองมนุษย์มี "Cognitive Bias" หรือ “อคติทางความคิด” ที่ทำให้เราคิดผิดโดยไม่รู้ตัว มันไม่ได้เกิดจากความโง่ แต่เป็นการทำงานอัตโนมัติของสมองที่ “คิดลัด” เพื่อประหยัดพลังงาน แต่ดันทำให้ เทรดพลาดหนักกว่าเดิม

ทำไม Cognitive Bias ถึงอันตรายสำหรับเทรดเดอร์มือใหม่?

เพราะมือใหม่ยังไม่มี “โครงสร้างความคิด” ที่มั่นคง ยังไม่มีระบบ และยังไม่เคยเจอเหตุการณ์หนัก ๆ มากพอที่จะรู้ว่าควรทำยังไง สมองจึงใช้ระบบอัตโนมัติเต็มที่ เช่น:

• คาดหวังจากความรู้สึก

• เชื่อข้อมูลที่ยืนยันมุมมองของตัวเอง

• กลัวขาดทุนมากกว่าดีใจตอนกำไร

• มั่นใจเกินเหตุเมื่อพอร์ตบวก

ซึ่งทั้งหมดนี้คือโทษหนักสำหรับการเทรด

6 Cognitive Bias ที่ทำให้มือใหม่เทรดพลาดถึง 80%

1) Confirmation Bias – เชื่อในสิ่งที่อยากเชื่อ

คือการมองหาข้อมูลที่ “สนับสนุนฝั่งที่เราเปิด” เท่านั้น เช่น เปิด Buy ไว้แล้ว มองแต่สัญญาณขึ้นเปิด Sell  ไม่เห็นสัญญาณกลับตัวเลย

ผลลัพธ์

• ถือผิดทางนานเกินไป

• ไม่เห็นสัญญาณกลับตัว

• พอร์ตพังเพราะ “หลงฝัน” ของตัวเอง

2) Loss Aversion – กลัวขาดทุนมากกว่าดีใจตอนกำไร

มนุษย์ “เจ็บจากการเสียเงิน มากกว่าดีใจตอนได้เงิน 2 เท่า” เพราะฉะนั้นเวลาพอร์ตติดลบ สมองจะสั่งให้:

• ไม้ลบนิดเดียวก็รีบปิด

• แต่กำไรเยอะไม่กล้าปิด กลัวขายหมู

• เลื่อน SL หนีเพราะไม่อยากรู้สึกเจ็บ
  
  

ผลลัพธ์
เก็บกำไรเล็ก ขาดทุนใหญ่ พอร์ตโตไม่ได้

3) Overconfidence Bias – มั่นใจเกินไป

มือใหม่ที่ “เพิ่งกำไร 2–3 วัน” มักจะรู้สึกว่าตัวเองเข้าใจตลาดแล้ว และเริ่มทำพฤติกรรมเสี่ยง เช่น

• เพิ่ม Lot

• เทรดทุกจุด

• ไม่ดูข่าว ไม่วิเคราะห์เพิ่ม

• ไม่ตั้ง SL

ผลลัพธ์:
กำไร 3 วัน หายหมดภายในวันเดียว

4) Recency Bias คิดว่าสิ่งที่เพิ่งเกิดจะเกิดซ้ำ

ตัวอย่างเช่น

• เมื่อวานทองขึ้นแรง วันนี้ต้องขึ้นต่อแน่

• กราฟลงมา 3 แท่ง ต้องขึ้นแล้ว

• สัปดาห์ที่แล้วกำไร สัปดาห์นี้มั่นใจเหมือนเดิม

แต่ตลาดไม่ได้คิดแบบนั้น มือใหม่พังเพราะใช้ “เหตุการณ์ล่าสุด” ตัดสินตลาดเสมอ

5) Gambler’s Fallacy – เข้าใจผิดว่าตลาดมี “ดวง”

เช่น

• ลงมาเยอะแล้ว ต้องขึ้นได้แล้ว

• ขึ้นมา 5 แท่งติด เดี๋ยวต้องมีลง

• แทงผิดมา 4 ครั้ง ครั้งนี้ต้องถูก

ตลาดการเงินไม่ได้เล่นพนัน แต่ความคิดเรา “คิดแบบการพนัน”

6) Anchoring Bias ยึดติดกับราคาจุดหนึ่งจนเสียโอกาส

เช่น

• ราคาที่เปิดครั้งแรก

• ราคาที่อยากให้ไป

• ราคาที่เคยเห็นเมื่อวาน

• ราคาที่คิดว่าเหมาะสม

ทั้งหมดนี้ทำให้เทรดเดอร์ “มองตลาดแบบบิดเบี้ยว”

วิธีแก้ Cognitive Bias แบบเทรดเดอร์มืออาชีพ

1) ใช้ระบบที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษรเท่านั้น

เพราะระบบช่วยลดการ “คิดลัด” ของสมอง

2) ตั้ง SL ทุกไม้ไม่ว่ามั่นใจแค่ไหน

SL = เกราะป้องกันอคติ 80%

3) ใช้ Journal จับอารมณ์ตัวเอง

จดว่าเปิดไม้นั้นเพราะอะไร จะรู้ชัดว่าผิดเพราะอารมณ์ช่วงไหน

4) ทำ Backtest เพื่อลด Overconfidence

ยิ่งเห็นสถิติ ยิ่งรู้ว่าตลาดไม่ได้ง่ายอย่างที่สมองคิด

5) อ่านโครงสร้างก่อนดูสัญญาณเข้าทุกครั้ง

ช่วยลด Recency Bias และ Gambler’s Fallacy ได้ชัดเจน

ตัวอย่างจริง มือใหม่ที่พลาดเพราะ Cognitive Bias

“นัท” เทรดทองคำ เปิด Buy เพราะเห็นเพื่อนก็เปิด ทั้งที่กราฟยัง Sideway ใต้แนวต้าน

พอราคาลง ไม่ยอมคัท เพราะ Loss Aversion พอราคาขึ้นนิดหน่อย รีบปิดกำไร เพราะกลัวเป็นลบอีก (Recency Bias) สุดท้าย…ขาดทุนหนักกว่าเดิมเพราะอคติจากสมองล้วน ๆ

บทเรียนคือตลาดไม่เคยแพ้เรา แต่เราแพ้สมองของตัวเอง

Cognitive Bias คือศัตรูเงียบที่ทำให้มือใหม่แพ้ซ้ำ ๆ

• มันไม่ได้ทำลายพอร์ตทันที

• แต่มันทำให้คุณ “ตัดสินใจผิดในจังหวะสำคัญ”

• และพลาดกำไรที่ควรได้

• ขาดทุนที่ไม่ควรเสีย

• วนลูปเดิมซ้ำแล้วซ้ำอีก

เข้าใจ Bias = ลดความผิดพลาดได้ 80% ตลาดไม่ได้ยาก“สิ่งที่ยากคือการเอาชนะสมองตัวเอง”

อยากอัปเกรด Mindset และลด Bias? เรียนต่อได้ใน AllFXAcademy.com

แนะนำ 3 คอร์สที่ช่วยแก้ Cognitive Bias โดยตรง

1) Trader Psychology 101

เข้าใจลูปความคิด + อารมณ์ตัวเองแบบลึก แต่ดูง่าย

2) Mental Mastery for Traders

ตั้งระบบความคิดใหม่ ลดความกลัว–ความโลภ

3) Risk & Equity Management

ลด Bias ด้วยการตั้งระบบบริหารความเสี่ยงระดับกองทุน